شهاب الدين احمد سمعانى

46

روح الأرواح فى شرح أسماء الملك الفتاح ( فارسى )

10 . - العزيز معنى عزيز بر چند 1 وجه است . بعضى گفته‌اند : معنى اين اسم غالبى است 2 كه كس او را غلبه نكند ، و قاهرى است كه كس او را قهر نكند . عرب گويد : عزّ يعزّ اذا غلب برفع العين فى المستقبل . و بعضى گفته‌اند : معنى عزيز قادر است . و بعضى گفته‌اند : عزيز به معنى معزّ است . 3 و بعضى گفته‌اند كه عزيز ، بىمثل باشد . عرب گويد : عزّ يعزّ اذا صار عزيزا . و بعضى گفته‌اند : عزيز به معنى منيع است و به معنى حصين 4 . عرب چنين گويد كه حصن عزيز اذا تعذّر الوصول اليه . پس چيزى كه رسيدن به آن متعذّر است آن را عزيز مىگويند ، چيزى كه رسيدن بدان مستحيل است از آن وجه كه او را حدّ نيست اولاتر كه عزيز گويى . اين اشارتى است به معنى اين كلمه ، موجز ، از روى لغت ، أمّا از روى حقيقت : العزيز الّذى لا يدركه طالبوه و لا يعجزه هاربوه . عزيز آن بود كه طالب او را روى ادراك نيست و هارب او را روى اعجاز نيست . اگر مرد موحّد معتقد عاشق صادق صد هزار سورت وحدانيّت برخواند و آنچه به نقل آمده است نقد كند و آنچه به عقل روى نموده است عقد كند و در بحار منقول / a 13 / و معقول و اصول و فروغ غوص كند و در جواهر زواهر خواطر در سلك تحصيل كشد ، چون نيك نظر كند محصول بذل مجهودش خبرى و اثرى بود 5 . و دون